Czy ustawienia systemowe są bezpieczne?

Jako ekspertka, która od ponad 26 lat kroczy drogą ustawień systemowych według metody Berta Hellingera, często spotykam się z pytaniem, które budzi silne emocje: „Czy ustawienia systemowe są bezpieczne?”. Metoda ta bywa przedmiotem krytyki mediów i środowiska akademickiej psychoterapii. Bywa nazywana „szkodliwą szarlatanerią”. Przeciwnicy wytykają brak tradycyjnych badań naukowych oraz fakt, że sesja to często jednorazowe spotkanie, po którym klient zostaje sam ze swoimi przeżyciami. Warto jednak zrozumieć, że bezpieczeństwo tej metody zależy niemal w całości od kompetencji prowadzącego oraz gotowości klienta.

Dlaczego ustawienia systemowe budzą kontrowersje?

Krytyka często wynika z niezrozumienia filozofii Hellingera, która odnosi się do poziomu duchowego. Sam twórca metody podkreślał, że nie jest istotne odkrycie naukowej zasady działania tego fenomenu, lecz jego skuteczność w praktyce. Ustawienia obroniły się głosami tysięcy osób, którym pomogły w sytuacjach granicznych – od wsparcia w leczeniu (zdrowieniu)  po rozwiązanie problemów rodzinnych i zawodowych czy naprawę rozpadających się związków. 

Przez 26 lat pracy widziałam dziesiątki takich transformacji, które do dziś głęboko mnie wzruszają i potwierdzają, że ta metoda inicjuje zmiany na najgłębszych poziomach – od emocji po tożsamość i misję życiową.

Oto kilka konkretnych historii, które pokazują, jak realnie zmienia się życie po sesjach ustawień:

• Jeden z moich klientów po latach unikania kontaktu z matką, z nowym nastawieniem i spokojem w sercu przekroczył próg domu w święta i usłyszał od matki: „kocham cię”. 
• Na przestrzeni lat towarzyszyłam wielu kobietom, które mimo braku medycznych przyczyn nie mogły zajść w ciążę. Ustawienia pomogły im odkryć i rozwiązać systemowe źródło blokady i zostać szczęśliwymi mamami. 
• Pamiętam kobietę, która ustawiała temat związku a po drodze z warsztatów do domu, poznała swojego przyszłego męża. Dziś są małżeństwem i mają dwójkę dzieci. 
• Widziałam osoby, które po ustawieniu odnalazły siłę, by zakończyć w dobry sposób nierokujące relacje, co przyniosło ulgę obu stronom, oraz takie, które po latach samotności otworzyły się na trwałe, głębokie partnerstwo. 

Dla mnie te historie są dowodem na działanie pozaosobistej Miłości, która wszystkich prowadzi do połączenia i zgody na przeszłość taką, jaka była. Kiedy przestajemy walczyć z losem, w duszy wracają siły witalne, a my odnajdujemy swoje właściwe miejsce w życiu.

Kontrowersje w tej metodzie wzbudzają interwencje, takie jak choćby pokłon przed losem czy pojednanie ze sprawcą. Rozumiane dosłownie, mogą wydawać się szkodliwe. Jednak na planie duchowym, gdzie działa uniwersalna Miłość, pozwalają „rozpuścić” traumy i odnaleźć spokój. To odróżnia ustawienia systemowe od tradycyjnej psychoterapii czy psychologii akademickiej, gdzie pracuje się wyłącznie na poziomie osobistych emocji. 

Czy prowadzący sesję gwarantuje bezpieczeństwo? 

To, czy ustawienia są bezpieczne, zależy przede wszystkim od tego, kto je prowadzi. Prawdziwy ekspert to osoba zintegrowana wewnętrznie, która potrafi „pomieścić” i przepuścić przez siebie trudne emocje klienta, a więc osoba, która jest w ciągłej pracy systemowej ze swoimi tematami.

Niebezpieczeństwo pojawia się w konkretnych sytuacjach:

• Gdy warsztaty prowadzą osoby bez odpowiedniego przygotowania, np. posiadające jedynie krótki kurs podstawowy albo co gorsza tylko kurs online. Osoby, które są krótko we własnym rozwoju.
• Gdy prowadzący sam wyklucza pewne tematy ze swojej duszy, przez co nie jest w stanie dostrzec ich u klienta. Stąd potrzeba ciągłej pracy ze sobą i superwizji.
• Gdy ustawiający działa z poziomu własnego ego (dumy), zamiast pracować fenomenologicznie, w harmonii z duszą klienta.
• Klienci mają prawo, a nawet powinni, sprawdzać drogę kształcenia prowadzącego ustawienia. Uczciwy ustawiający powinien transparentnie informować o swoich nauczycielach i latach praktyki, co buduje zaufanie i siłę całego procesu.

Więcej o moich kompetencjach znajdziesz tutaj => link

Dla kogo ustawienia mogą być ryzykowne?

Ustawienia systemowe są metodą krótkoterminową i intensywną. Nie każdemu klientowi taka forma pracy służy w każdym momencie życia. Osoby znajdujące się w głębokiej traumie lub silnym kryzysie psychicznym powinny w pierwszej kolejności korzystać z klasycznej, akademickiej psychoterapii. Odpowiedzialny prowadzący ustawienia musi potrafić odmówić pracy osobie, dla której konfrontacja z silnymi emocjami w polu mogłaby być zbyt obciążająca. Również osoby, które leczą się psychiatrycznie oraz przed 25 rokiem życia nie powinny brać udziału w ustawieniach.

Jak zapewnić sobie bezpieczny proces?

Aby zminimalizować ryzyko negatywnego samopoczucia po warsztatach, warto pamiętać o trzech zasadach:

1. Zacznij od roli obserwatora – uczestnictwo w warsztatach w charakterze obserwatora lub reprezentanta pozwala poznać metodę, otworzyć się na czucie emocji w Polu oraz stopniowo budować wewnętrzną gotowość na zmianę. To zapobiega emocjonalnemu przeciążeniu i sprzyja łagodniejszej integracji procesu.
2. Przyjdź z poważną intencją – pole nie sprzyja zaspokajaniu czystej ciekawości czy „wróżeniu z fusów”; ustawienia działają najsilniej w kwestiach “życia i śmierci”. 
3. Bądź wyrozumiały dla siebie – integracja procesu może odbywać się krok po kroku, czasem pole odsłania tylko tyle, ile jesteś w stanie udźwignąć w danym momencie. 
4. Wybierz sprawdzonego eksperta – szukaj osób, które nie ukrywają swoich nauczycieli i mają za sobą lata własnej pracy warsztatowej. 

Podsumowując, prawdziwe, autentyczne ustawienia systemowe służą życiu i gruntują człowieka w rzeczywistości. Prowadzone z szacunkiem, bez zamiaru i bez lęku, stają się jedną z najpiękniejszych metod działających w służbie pojednania, życia i miłości.

O autorce: mgr Małgorzata Rajchert- Lewandowska                                                                                                                  

Ekspertka i pionierka ustawień systemowych w Polsce, z wykształcenia magister psychologii. Od ponad 30 lat zajmuje się psychoterapią, posiadając polski i europejski certyfikat psychoterapeuty oraz certyfikat superwizora. Jest założycielką najstarszej polskiej szkoły cichych ustawień systemowych z siedzibą w Warszawie. Jako bezpośrednia uczennica Berta Hellingera, od 26 lat rozwija metodę w jej czystej, autentycznej postaci, dbając o najwyższe standardy etyki i bezpieczeństwa uczestników warsztatów oraz kursantów Szkoły.